Laatst zag ik de Zweedse documentaire: ‘Bikes versus cars’ op
tv.
Daarin werd aangetoond hoe de fietser op veel plaatsen was
weggepest uit het straatbeeld. Je zag beelden van Los Angeles, een stad die tot
1960 over prachtige bruggen beschikte, speciaal voor fietsers, alsmede over een
uitstekend net van tramlijnen. Maar met de komst van de autowegen werden de trams
letterlijk in de rivier gedumpt en ook de fietsbruggen werden onverbiddelijk afgebroken:
niet meer nodig.
Gek genoeg kwam al die dadendrang niet eens zozeer voort uit
anti-fietssentiment, alswel uit idealisme. Men geloofde echt in de illusies van
snelheid en gemak, die de auto zou brengen. De snelwegen heetten ook heel
optimistisch ‘freeways’.
Hoe
anders was de werkelijkheid inmiddels. In Sao Paulo in Brazilië bleken de
mensen twee tot vier uur per dag in de file door te brengen, op weg naar hun
werk. Eén man in de documentaire speelde zelfs uitgebreid gitaar in zijn auto.
Gezien de lengte van de files, sluit ik niet uit dat sommige mensen ook hun
gitaarlessen in de auto ontvingen.
Ondanks de files waren de mensen met geen tien paarden uit hun vierwielige
stalen omhulsel te krijgen, althans niet voordat ze daadwerkelijk op hun plaats
van bestemming waren aangekomen, wat niet zo vaak voorkwam geloof ik.
Hoe kun je vier uur reistijd naar
je werk hebben? In die tijd vlieg je naar Groenland. Toch wilde niemand van de
fiets weten. Het leek wel of iedereen was vergeten wat je fietsend allemaal meemaakt, dingen die u als fietser natuurlijk wel
kent: warme zonnestralen op je huid, indrukwekkende
wolkenluchten hoog boven je, de roep van een koekoek of het gezang van een
merel, een spinnenweb vol dauwdruppels in de ochtendzon, de frisse wind in je gezicht. Kleine dingen, oké, maar in de
auto maak je ze niet mee.
Inmiddels meldde de documentaire, dat er nu ruim één miljard
auto’s op de wereld zijn, en dat er in 2020 twee miljard zullen zijn. Of dat
veel is blijft natuurlijk persoonlijk, maar gevoelsmatig leek het mij wel
genoeg.
Gelukkig eindigde de documentaire positief: met de Naked Bike Ride. Dat spektakel heb ik ooit eens mogen aanschouwen
in Los Angeles. De Naked Bike Ride – waarbij mensen in hun blootje door de stad
fietsen – is op allerlei plekken een fenomeen inmiddels, maar vooral die van
Los Angeles spat uiteen in kleurrijke uitgelatenheid en tintelend enthousiasme.
Misschien wel juíst die in Los Angeles, waar voor de fietser nog steeds weinig
begrip is.
En zo bezien, zijn die freeways
toch nog ergens goed voor geweest.